De technische sector steunt op het vakmanschap van vier generaties op de werkvloer. Die mix van jong en oud is een grote kracht: generaties leren van elkaar en houden samen kennis en ervaring in stand. Tegelijkertijd staat die kennisdeling onder druk. Door vergrijzing, arbeidsmarktkrapte en verschillen in leerbehoeften dreigt waardevolle expertise verloren te gaan.
Dat blijkt uit de nieuwste TechBarometer van ROVC. De boodschap is helder: kennisdeling gebeurt niet vanzelf. Wie het vakmanschap van morgen wil borgen, moet vandaag gericht investeren in generatiegericht opleiden en werkplekleren.
Vier generaties, één werkvloer
Kennisdeling is essentieel in de techniek. 52 procent van de technici leert van een mix van leeftijden, blijkt uit de TechBarometer. Oudere medewerkers spelen daarin een sleutelrol: 32 procent van de jongeren leert vooral van oudere collega’s.
Tegelijkertijd ontstaan er spanningen. Veel cruciale kennis zit nog in de hoofden van technici die binnen vijf jaar met pensioen gaan. Jongeren ervaren daarnaast misverstanden op de werkvloer door generatieverschillen. Zonder gerichte aanpak neemt het risico op kennisverlies snel toe.
Grote bereidheid, beperkte organisatie
De bereidheid om kennis te delen is groot: 67 procent van de technici deelt graag zijn of haar kennis. Ook bedrijven erkennen het belang. Toch blijkt kennisdeling lastig structureel te organiseren.
De TechBarometer brengt meerdere risico’s in beeld:
-
41 procent: veel kennis zit bij technici die binnen vijf jaar uitstromen
-
37 procent: bedrijven zijn onvoldoende voorbereid op kennisverlies door vergrijzing
-
35 procent: organisaties weten niet wie hun essentiële kennisdragers zijn
-
32 procent: jongeren ervaren misverstanden door generatieverschillen
-
33 procent: jongeren vinden dat hiërarchie kennisdeling belemmert
Deze cijfers onderstrepen dat kennisdeling geen vanzelfsprekendheid is, maar actief georganiseerd moet worden.
Generatiegericht opleiden wint terrein
Een belangrijk middel om kennisdeling te versterken is generatiegericht opleiden: bewust rekening houden met verschillen in leerbehoeften tussen generaties. Inmiddels houdt 34 procent van de bedrijven hier al rekening mee, vooral grotere organisaties. Toch geeft 42 procent aan nog geen onderscheid te maken.
En die verschillen zijn er wel degelijk:
-
Oudere technici hebben vooral behoefte aan compacte leerblokken
-
Jongeren zien leren vaak als opstap naar een andere of volgende functie
-
Middelste generaties leren vooral vanuit persoonlijke interesse en verdieping
Wat alle generaties bindt, is de wens om zich te blijven ontwikkelen: 81 procent van de technici wil zich een leven lang blijven leren.
Werkplekleren verbindt generaties
Werkplekleren blijkt de meest effectieve vorm van leren voor alle generaties. Leren door te doen, op de eigen werkplek en samen met collega’s, sluit goed aan bij de praktijk van technische beroepen.
Werkplekleren vraagt om faciliteren
Werkplekleren is geen kwestie van “laten gebeuren”. Organisaties moeten de randvoorwaarden op orde hebben. De TechBarometer noemt daarbij vijf belangrijke aandachtspunten:
-
Maak tijd vrij door planning en werkdruk aan te passen
-
Zet oudere medewerkers bewust in als begeleiders en waardeer die rol
-
Geef jongeren zicht op hun doorgroeiperspectief en meer zeggenschap
-
Maak werkplekleren meetbaar en bespreekbaar in ontwikkelgesprekken
-
Bouw aan een leercultuur waarin kennisdeling vanzelfsprekend is
TechBarometer in het kort
De TechBarometer is een jaarlijks trendonderzoek van ROVC naar ontwikkelingen in de technische arbeidsmarkt. Sinds dit jaar verschijnt het rapport in vier thematische edities:
-
De technische arbeidsmarkt in transitie
-
Aantrekkelijk werkgeverschap
-
Generatiegericht opleiden
-
Welzijn van mens en organisatie
Alle edities zijn gratis te downloaden via www.rovc.nl/techbarometer.
Investeren in morgen
De conclusie van de TechBarometer is duidelijk: wie vandaag actief bouwt aan kennisdeling tussen generaties, behoudt niet alleen kennis, maar ook mensen. Door generatiegericht opleiden en werkplekleren structureel te organiseren, borgen bedrijven het vakmanschap van morgen.
